Grammatikreferenz
Wichtige Formen des Standard-Albanisch – mit einem Muttersprachler und Grammatiken geprüft.
Aorist – regelmäßig (Vergangenheit)
✓ MuttersprachlerEinfache abgeschlossene Vergangenheit. Endungen gezeigt mit punoj (arbeiten) und bëj (machen).
| unë | punova |
| ti | punove |
| ai/ajo | punoi |
| ne | punuam |
| ju | punuat |
| ata/ato | punuan |
| unë | bëra |
| ti | bëre |
| ai/ajo | bëri |
| ne | bëmë |
| ju | bëtë |
| ata/ato | bënë |
Aorist – unregelmäßig (Dreiergruppen)
✓ MuttersprachlerLerne im Set: Präsens → Aorist → Partizip.
| Präsens | Aorist | Partizip | Bedeutung |
|---|---|---|---|
| ha | hëngra | ngrënë | essen |
| bie | ra | rënë | fallen |
| vij | erdha | ardhur | kommen |
| them | thashë | thënë | sagen |
| jap | dhashë | dhënë | geben |
| shoh | pashë | parë | sehen |
| marr | mora | marrë | nehmen |
| sjell | solla | sjellë | bringen |
| kam | pata | pasur | haben |
| fle | fjeta | fjetur | schlafen |
| dua | desha | dashur | wollen |
| lë | lashë | lënë | lassen |
| vë | vura | vënë | legen |
| heq | hoqa | hequr | entfernen |
| dal | dola | dalë | hinausgehen |
Reguläre Partizipien – nach Gruppen
✓ verifiziertWie regelmäßige Verben das Partizip bilden. Abgeglichen mit Grammatiken (Newmark, FSI).
Ebenfalls häufig: ha→ngrënë, jap→dhënë, them→thënë, bie→rënë (siehe Dreiergruppen oben).
Artikel i / e / të (Geschlecht & Zahl)
✓ MuttersprachlerKleine Bindewörter vor Adjektiven und im Genitiv. Sie stimmen in Geschlecht/Zahl überein.
| Artikel | wann | Beispiel | Bedeutung |
|---|---|---|---|
| i | Mask. Sing. | Plazhi i vjetër | der alte Strand |
| e | Fem. Sing. | vajza e mirë | ein braves Mädchen |
| të | Plural / oblique Fälle | ujëra të ndotura | schmutzige Gewässer |
| i | Genitiv (Besitz) | libri i Anës | Anas Buch |
Die Partikel të in dua të / duhet të ist anders (Konjunktiv) — verwechsle sie nicht mit dem Artikel.
Klitika — einfach
✓ MuttersprachlerKurze Pronomen. Muttersprachler verwenden sie ständig, besonders e.
| — | Bedeutung | Beispiel |
|---|---|---|
| e | ihn / es (Akk.) | nuk e di · s'e di · ku e ke? |
| më | mir / mich | më pa |
| të | dir / dich | të pashë |
| na | uns | na pa |
| ju | dir / euch | ju falënderoj |
| i | ihm / ihr (Dat.) | i fola |
Klitika – doppelt (Dativ + Akkusativ)
✓ MuttersprachlerDativ- + Akkusativpronomen verschmelzen zu einem.
| — | Bedeutung | Beispiel |
|---|---|---|
| ma | mir + es | ma solle |
| ta | dir + es | ta dhashë |
| ia | ihm/ihr + es | ia solla |
| na e | uns + es | na e solli |
| ua | ihnen + es | ua tregova |
| iu | ihm/ihnen (Dat., verschmolzen) | iu flet |
Präpositionen & Fälle
✓ MuttersprachlerWelchen Fall jede Präposition regiert. Mit einem Muttersprachler und einem Modellpanel geprüft.
| me | mit | unbest.me një libër best.me librin Pl.me librat |
| në | in, an, nach | unbest.në një shtëpi best.në shtëpinë Pl.në shtëpitë |
| për | für, über | unbest.për një fëmijë best.për fëmijën Pl.për fëmijët |
| mbi | auf, über | unbest.mbi një tavolinë best.mbi tavolinën Pl.mbi tavolinat |
| nën | unter | unbest.nën një pemë best.nën pemën Pl.nën pemët |
| ndër | unter | unbest.ndër një popull best.ndër popullin Pl.ndër popujt |
| nëpër | durch, um | unbest.nëpër një rrugë best.nëpër rrugën Pl.nëpër rrugët |
| pa | ohne | unbest.pa një problem best.pa problemin Pl.pa problemet |
| nga | von | unbest.nga një qytet best.nga qyteti Pl.nga qytetet |
| te (tek) | bei, zu | unbest.te një shtëpi best.te shtëpia Pl.te shtëpitë |
| deri te | bis | unbest.deri te një lumë best.deri te lumi Pl.deri te lumenjtë |
| prej | aus, von | unbest.prej një qyteti best.prej qytetit Pl.prej qyteteve |
| midis | zwischen, unter | unbest.midis një peme best.midis pemës Pl.midis pemëve |
| mes | inmitten, unter | unbest.mes një pylli best.mes pyllit Pl.mes pyjeve |
| ndaj | gegenüber | unbest.ndaj një muri best.ndaj murit Pl.ndaj mureve |
| kundër | gegen | unbest.kundër një ligji best.kundër ligjit Pl.kundër ligjeve |
| sipas | laut | unbest.sipas një plani best.sipas planit Pl.sipas planeve |
| rreth | um … herum, ungefähr | unbest.rreth një problemi best.rreth problemit Pl.rreth problemeve |
| gjatë | während, entlang | unbest.gjatë një dite best.gjatë ditës Pl.gjatë ditëve |
| pranë | neben, nahe bei | unbest.pranë një shtëpie best.pranë shtëpisë Pl.pranë shtëpive |
| afër | nahe | unbest.afër një lumi best.afër lumit Pl.afër lumenjve |
| larg | weit weg von | unbest.larg një qyteti best.larg qytetit Pl.larg qyteteve |
| para | vor | unbest.para një ndërtese best.para ndërtesës Pl.para ndërtesave |
| pas | nach, hinter | unbest.pas një muri best.pas murit Pl.pas mureve |
| përpara | vor | unbest.përpara një shtëpie best.përpara shtëpisë Pl.përpara shtëpive |
| përveç | außer, neben | unbest.përveç një libri best.përveç librit Pl.përveç librave |
| brenda | innen, innerhalb | unbest.brenda një kutie best.brenda kutisë Pl.brenda kutive |
| jashtë | außerhalb | unbest.jashtë një qyteti best.jashtë qytetit Pl.jashtë qyteteve |
| poshtë | unter | unbest.poshtë një ure best.poshtë urës Pl.poshtë urave |