Kushtorja 0 dhe 1 (Conditionals 0 and 1)
Me «if» flitni për kushte reale: çfarë ndodh gjithmonë, ose çfarë do të ndodhë me shumë gjasa. Rregulli i vetëm i madh: pas «if» vjen koha e tashme, edhe kur flitni për të ardhmen. Në fjalinë tjetër mund të vijë «will», koha e tashme, «can» ose një urdhërore (imperative).
Dy pjesët e fjalisë
Fjalia me «if» mban kushtin, fjalia tjetër mban rezultatin. Kur fjalia me «if» vjen e para, ndërmjet tyre shkruani presje; kur vjen e dyta, zakonisht nuk vendoset presje.
| Fjalia me «if» | Fjalia kryesore | Shembull |
|---|---|---|
| if + e tashmja e thjeshtë | will + folje (e ardhme e mundshme) | If it rains, we will stay at home. |
| if + e tashmja e thjeshtë | e tashmja e thjeshtë (gjithmonë e vërtetë) | If I have time, I read a book. |
| if + e tashmja e thjeshtë | can | If you need me, you can call me. |
| if + e tashmja e thjeshtë | urdhërore (imperative) | If you find it, call me. |
Mos përdorni «will» pas «if» për të ardhmen
Në shqip thoni «Nëse do të bjerë shi, do të qëndrojmë në shtëpi» — folja pas «nëse» shkon në të ardhmen. Në anglisht kjo nuk bëhet në kushtet e zakonshme: «If it will rain» është gabim, thuhet «If it rains». «Will» qëndron në pjesën tjetër të fjalisë.
| Shqip | Gabim | Saktë |
|---|---|---|
| Nëse do të bjerë shi, do të qëndrojmë në shtëpi. | If it will rain, we will stay at home. | If it rains, we will stay at home. |
| Nëse do të vijë Dritani, do ta presim. | If Dritan will come, we will wait for him. | If Dritan comes, we will wait for him. |
«If you want» — për të zbutur
Në anglisht mund të shtoni «if you want», «if you like» ose «if you prefer» pas një urdhri, oferte ose sugjerimi, që të mos tingëllojë shumë i prerë. Është si «po të duash» në shqip: «Call me if you like» — «Më telefono, po të duash».
Mos harroni kryefjalën
Në shqip shpesh nuk e shprehim kryefjalën: «Nëse bie shi…», «Nëse është ngrohtë…». Anglishtja kërkon gjithmonë një kryefjalë; për motin, shpesh përdoret «it»: «If it rains…», «If it is hot…». Ky është një nga gabimet më të shpeshta.