A1Fillestar

Pyetjet: me «po/jo» dhe me what, where, who (Yes/no and wh- questions)

Në anglisht pyetja nuk ndërtohet me një pjesëz pyetëse si «a» në shqip — ndryshon radha e fjalëve. Folja shkon para kryefjalës: «Are you OK?». Këtu mësojmë pyetjet me «be», me «can» dhe pyetjet me what, where, who.

Pyetjet me «be»: folja para kryefjalës

Në shqip pyetjen e njihni nga pjesëza «a» ose nga intonacioni, ndërsa radha e fjalëve shpesh mbetet e njëjtë: «Ti je nga Tirana.» → «A je nga Tirana?». Në anglishten standarde nuk përdoret një pjesëz pyetëse si «a»: folja «be» (am/is/are) vjen e para, kryefjala pas. Pa këtë ndryshim, fjalia zakonisht mbetet pohim.

Pohim (statement)	Pyetje (question)
You are from Tirana.	Are you from Tirana?
She is a nurse.	Is she a nurse?
They are at the beach.	Are they at the beach?
We are students.	Are we students?

Pyetjet me «can»

Me «can» (mund) bëhet e njëjta gjë: can + kryefjala + folja kryesore, gjithmonë pa «to». Përgjigjja e shkurtër është «Yes, I can.» / «No, I can't.» — jo vetëm «Yes».

can	kryefjala	folja
Can	you	come	with us?
Can	she	use	the phone?
Can	we	buy juice	here?

What, where, who: fjala pyetëse vjen e para

Fjala pyetëse hap fjalinë: what = çfarë, where = ku, who = kush. Në këto modele, pas saj vjen përsëri folja, e mandej kryefjala — pikërisht si në pyetjet me «po/jo». Shqipja lejon «Ku je ti?» dhe «Ti ku je?», por anglishtja standarde ka këtë radhë: Where are you?

Fjala pyetëse	be / can	kryefjala	pjesa tjetër
What	is	this	?
Where	are	you	from?
Who	is	she	?
Where	can	we	get a coffee?

Foljet e tjera kërkojnë «do»

Kur folja nuk është «be» dhe nuk ka «can», anglishtja shton foljen ndihmëse (auxiliary verb) «do» / «does»: Do you like coffee? Where does she live? Shqipja nuk ka një folje të tillë ndihmëse për pyetjet, dhe pikërisht këtu shqiptarët harrojnë shpesh «do». Më vonë do të mësoni më hollësisht «do/does» me të gjitha foljet.

Shqip	English
A të pëlqen kafeja?	Do you like coffee?
Ku banon Ledio?	Where does Ledio live?
Çfarë do ti?	What do you want?

Shembuj

Are you OK?

A je mirë?

Is Arta at work today?

A është Arta në punë sot?

Can you come to dinner at my house?

A mund të vish për darkë në shtëpinë time?

Where are you from?

Nga je?

What is in your bag?

Çfarë ka në çantën tënde?

Where do you live?

Ku banon?

Gabime të shqipfolësve

You like coffee?

✓ Do you like coffee?

Në shqip mjafton «A të pëlqen kafeja?» — ndërsa anglishtja kërkon foljen ndihmëse «do» në fillim. Pa «be» dhe pa «can», përdorni «do/does».

Where you live?

✓ Where do you live?

Shqip «Ku banon?» nuk ka folje ndihmëse, prandaj është e lehtë të harrohet «do». Pas «where», këtu duhet: Where do you live?

Where you are from?

✓ Where are you from?

Radha e shqipes «Ti nga je?» nuk funksionon në anglisht. Folja «be» kalon para kryefjalës edhe pas fjalës pyetëse.

You can come to Durrës with us?

✓ Can you come to Durrës with us?

Në shqip «Ti mund të vish...?» mund të mbetet me të njëjtën radhë, kurse në anglisht pyetja nis me «can».

💡 Shqipja mund ta fillojë pyetjen me «a»; anglishtja nuk ka një pjesëz të tillë pyetëse — në vend të saj vendosni foljen: Are…? Is…? Can…? Do…? Nëse nuk ka «be» dhe nuk ka «can», përdorni «do/does».

Provo

you come to Durrës with us on Saturday?

Where Arta and Besnik from?

you like coffee in the evening?

← E ardhmja me «will» (Future with 'will')Mbiemrat: vendi i tyre dhe «very» (Adjectives: position and very) →