A2Bazë

E kaluara e thjeshtë (Past Simple) — foljet e parregullta, pyetjet dhe mohimi

Past Simple tregon një veprim që ka përfunduar në të kaluarën: dje, të shtunën, vitin e kaluar. Shumë folje e formojnë me -ed (worked, visited), por foljet më të përdorura janë të parregullta (go → went). Në pyetje dhe në mohim, me shumicën e foljeve, përdoret folja ndihmëse (auxiliary verb) «did».

Forma pohore: një formë për të gjitha vetat

Në shqip folja ndryshon mbaresën sipas vetës: shkova, shkove, shkoi, shkuam. Në anglisht forma e kaluar është e njëjtë për të gjitha vetat: I went, you went, she went, we went. Foljet e parregullta (irregular verbs) duhen mësuar përmendësh — ashtu si në shqip mësojmë «ha → hëngra».

Forma bazë	E kaluara	Shqip
go	went	shkoj → shkova
have	had	kam → pata
see	saw	shoh → pashë
buy	bought	blej → bleva
come	came	vij → erdha
eat	ate	ha → hëngra
forget	forgot	harroj → harrova
be	was / were	jam → isha / ishte

Mohimi dhe pyetja: «did» + forma bazë

Shqipja e shënon të kaluarën vetëm mbi folje: «nuk shkova», «Shkove?». Anglishtja e kalon këtë punë te «did», dhe folja kthehet në formën bazë (base form): didn't go, Did you go?. Pra e kaluara shënohet vetëm një herë — te «did». Kujdes: folja «be» nuk e merr «did»: I wasn't tired. / Were you at work?

Forma	Shembull	Shqip
Pohore	Arta went to Durrës.	Arta shkoi në Durrës.
Mohore	Arta didn't go to Durrës.	Arta nuk shkoi në Durrës.
Pyetje yes/no	Did you go to Durrës?	Shkove në Durrës?
Pyetje me wh-	Where did you go?	Ku shkove?
Me «be»	Were you tired?	Ishe i lodhur?

«When» + e kaluara

Përdorni «when» (kur) për të lidhur dy veprime ose gjendje në të kaluarën. Shpesh, të dyja foljet janë në Past Simple: When I arrived, the weather was terrible. Rendi i fjalive mund të ndryshojë: The weather was terrible when I arrived.

Shembuj

We went to the beach in Vlorë last weekend.

Fundjavën e kaluar shkuam në plazh në Vlorë.

I forgot to tell you about the party.

Harrova të të tregoj për festën.

Did you buy the water and the bread?

E bleve ujin dhe bukën?

Dritan didn't come to work yesterday.

Dritan nuk erdhi në punë dje.

What did you do on Saturday afternoon?

Çfarë bëre të shtunën pasdite?

When I arrived in Tirana, my brother was at the office.

Kur arrita në Tiranë, vëllai im ishte në zyrë.

Gabime të shqipfolësve

Did you went to the concert?

✓ Did you go to the concert?

Në shqip folja mban shenjën e së kaluarës, p.sh. «shkove», prandaj mund ta shtojmë të kaluarën dy herë në anglisht. Mbani mend: «did» e mban të kaluarën, ndërsa folja qëndron në formën bazë.

I didn't saw Arta yesterday.

✓ I didn't see Arta yesterday.

Pas «didn't» vjen gjithmonë forma bazë — saw kthehet në see.

Ledio not came to the party.

✓ Ledio didn't come to the party.

Shqipja mohon me një fjalë («nuk erdhi»), kurse anglishtja kërkon «didn't» përpara foljes.

Where you went after dinner?

✓ Where did you go after dinner?

Në shqip nuk përdorim folje ndihmëse si «did» në pyetje, p.sh. «Ku shkove?». Në anglisht, në pyetje si kjo, pas fjalës pyetëse vjen «did».

💡 Mendoni «did» si një shok që mban valixhen e së kaluarës: për sa kohë që ai e mban, folja shëtit e lirë në formën bazë.

Provo

you find your pen?

Elira to work yesterday.

When I home, my mother was in the kitchen.

← «would like» — kërkesa, dëshira dhe ftesa të sjellshme E shkuara e vazhdueshme (Past Continuous: was doing) →