🇦🇱 Skanderly
← Të gjitha temat
A2Bazë

Koha e kryer (Present Perfect): ever / never, just / already / yet

Present Perfect tregon përvoja dhe gjëra që kanë ndodhur deri tani, pa thënë saktësisht kur. E përdorni për të pyetur «A ke shkuar ndonjëherë…?», për lajme të freskëta («sapo…») dhe për gjëra që nuk kanë ndodhur ende. Ndërtohet me have/has + pjesoren e shkuar (past participle) të foljes.

Forma

Përdorni foljen ndihmëse (auxiliary verb) have (has për he/she/it) + pjesoren e shkuar të foljes: seen, been, eaten, visited, finished, bought. Për mohimin shtoni n't: haven't / hasn't. Për pyetjen, folja ndihmëse shkon përpara: Have you…?

FormaAnglishtShqip
PohueseI / we have seen itE kam / kemi parë
PohueseShe has seen itAjo e ka parë
MohueseI haven't seen itNuk e kam parë
PyetëseHave you seen it?A e ke parë?
Përgjigje e shkurtërYes, I have. / No, I haven't.Po. / Jo.

ever, never, just, already, yet

ever (ndonjëherë) përdoret në pyetje. never (kurrë) është vetë mohim, kështu që folja ndihmëse mbetet pohuese: I have never been there. Kujdes: shqipja përdor dy mohime («Nuk kam qenë kurrë»), ndërsa anglishtja vetëm një. just do të thotë «sapo», për lajme të freskëta. already do të thotë «tashmë», shpesh më shpejt se pritej. yet (ende) përdoret kryesisht në mohime dhe pyetje, dhe zakonisht në fund. Ndryshe nga shqipja, ku «ende» zakonisht vihet para foljes: Nuk e kam mbaruar ende.

NdajfoljaKu qëndronShembull
evermidis have dhe foljesHave you ever been to London?
nevermidis have dhe foljesI have never eaten fish.
justmidis have dhe foljesI have just finished.
alreadymidis have dhe foljesWe have already visited it.
yetzakonisht në fund të fjalisëI haven't read it yet.

Mos e përdorni me «dje» ose «javën e kaluar»

Ky është kurthi i madh: shqip thoni normalisht «E kam parë dje», por anglishtja nuk e pranon Present Perfect me një kohë të shkuar të përcaktuar. Kur thuhet kur (yesterday, last week, in 2019), përdorni Past Simple: I saw him yesterday. Present Perfect e përdorni kur koha nuk thuhet, ose me for: I haven't seen Besnik for a long time.

SituataAnglisht
Pa kohë të përcaktuarI have seen that film.
Me kohë të përcaktuarI saw that film last week.
Kohë deri tani (for)I haven't seen her for a year.

Shembuj

Have you ever been to Vlorë?
A ke shkuar ndonjëherë në Vlorë?
I have never eaten Italian food.
Nuk kam ngrënë kurrë ushqim italian.
I have just read your text.
Sapo e kam lexuar mesazhin tënd.
We have already visited the beach in Durrës.
Ne e kemi vizituar tashmë plazhin në Durrës.
I haven't finished the report yet.
Nuk e kam mbaruar ende raportin.
I'm sorry, I haven't written for a long time.
Më vjen keq, nuk kam shkruar prej kohësh.

Gabime të shqipfolësve

I have seen Dritan yesterday.
✓ I saw Dritan yesterday.
Shqip «E kam parë dje» është e natyrshme, por në anglisht, kur thuhet kur, duhet Past Simple; me yesterday, last week, in 2019 → gjithmonë saw, went, ate.
I haven't never been to Tirana.
✓ I have never been to Tirana.
Shqipja kërkon dy mohime («nuk… kurrë»), ndërsa anglishtja vetëm një: never e mban mohimin vetë.
I haven't finished yet my work.
✓ I haven't finished my work yet.
Yet zakonisht shkon në fund të fjalisë, pas objektit: my work yet.
We have visit the museum.
✓ We have visited the museum.
Pas have duhet pjesorja e shkuar, jo forma bazë e foljes; mendojeni si «kemi vizituar», jo «kemi vizito».
💡 Tre fjalë, tre vende: sapo/tashmë (just/already) shkojnë brenda — pas have; ende (yet) zakonisht shkon në fund. Dhe sa herë të thuhet kur (dje, javën e kaluar), harrojeni have: saw, went, ate.

Provo

I   never been to Durrës.
Arta hasn't finished her work  .
  you ever eaten fish?