Pranë, para, pas, gjatë: prepositions with the ablative
The largest group of prepositions takes the ablative: pranë shtëpisë — "next to the house", para mësimit — "before the lesson", pas punës — "after work". In the definite form the ablative is the same as the genitive and dative: shtëpisë, mësimit, punës.
The forms
Masculine nouns take -it or -ut (qytetit, shokut), feminine nouns -ës, -s or -së (punës, shoqes, shtëpisë), plurals -ve (dyqaneve). These are the same forms as in the genitive (see "Noun declension"). After një, after numbers and for materials the noun is indefinite: para një jave, pas dy ditësh, prej druri.
| nom. | abl. | example | translation |
|---|---|---|---|
| qyteti | qytetit | afër qytetit | near the city |
| mësimi | mësimit | para mësimit | before the lesson |
| shoku | shokut | pranë shokut | next to (my) friend |
| puna | punës | pas punës | after work |
| shtëpia | shtëpisë | pranë shtëpisë | next to the house |
| dyqanet | dyqaneve | afër dyqaneve | near the shops |
Place
| preposition | meaning | example |
|---|---|---|
| pranë | next to | pranë stacionit |
| afër | near | afër detit |
| larg | far from | larg qendrës |
| para · përpara | in front of | para shtëpisë |
| pas · prapa | behind | prapa shkollës |
| përballë | opposite | përballë bankës |
| rreth | around | rreth tavolinës |
| brenda | inside | brenda dyqanit |
| jashtë | outside | jashtë qytetit |
| midis · mes | between, in the middle of | midis Tiranës dhe Durrësit |
Time
Para means "before", pas "after", gjatë "during": para darkës — "before dinner", pas mësimit — "after the lesson", gjatë verës — "during the summer". More in the topic "Time: në, më, para, pas, gjatë".
Other meanings
Sipas means "according to": sipas planit — "according to plan". Përveç means "except": përveç teje — "except you". Kundër means "against": kundër ligjit — "against the law". Prej means "(made) of": një tavolinë prej druri — "a wooden table". Pronouns after these prepositions are in the ablative too: pranë meje, afër tij, përveç teje.