A2Bazë

Foljet frazore – bazat (Phrasal verbs: the basics)

Në anglisht shumë folje shoqërohen me një fjalëz të vogël (up, out, back, after) dhe kuptimi ndryshon plotësisht. «Get up» nuk është «marr lart», por «ngrihem». Këtu mësoni format më të thjeshta dhe vendin e përemrit.

Folje + pjesëz = fjalë e re

Folja frazore (phrasal verb) është folje + një pjesëz (particle). Kuptimi shpesh nuk kuptohet nga pjesët, ashtu si në shqip «heq dorë» nuk është «heq» + «dorë». Mësojini si një fjalë të vetme, bashkë me përkthimin.

English	Shqip
get up	ngrihem
wake up	zgjohem
go out	dal (me shoqëri)
come back	kthehem
give up	heq dorë
look after	kujdesem për

Pa kundrinor (no object)

Disa folje frazore qëndrojnë vetëm, pa kundrinor (object): get up, go out, come back, sit down. Kujdes: meqë shqipja përdor një folje të vetme («ngrihem»), shqipfolësit shpesh ose e harrojnë pjesëzën («I get at six») ose e vendosin gabim në fund të fjalisë. Pjesëza vjen menjëherë pas foljes dhe nuk hiqet kurrë: I get up at six.

✓ Saktë	✗ Gabim
I get up early on Saturday.	I get early on Saturday.
Shall we go out tonight?	Shall we go tonight out?
Besnik comes back in August.	Besnik comes in August back.

Përemri shkon në mes: pick you up

Me folje si pick up, ring up, wake up, turn on, përemri (him, her, me, you, it) futet NË MES të foljes dhe pjesëzës. Në shqip përemri i shkurtër vjen para foljes («do të TË marr»), ndaj vendi në mes u duket i çuditshëm shqipfolësve. Por me look after, listen to, wait for, kundrinori vjen gjithmonë pas: look after her.

✓ Saktë	✗ Gabim
I'll pick you up at nine.	I'll pick up you at nine.
Ring me up tonight.	Ring up me tonight.
Wake me up at six, please.	Wake up me at six, please.
Ana looks after him.	Ana looks him after.

«Look forward to» – shprehje e ngurtë

Në fund të një mesazhi ose letre përdoret «look forward to» = «pres me padurim». Pas «to» vjen emri ose folja me -ing, nuk vjen folja e thjeshtë: I look forward to seeing you (jo «to see»).

Formula	Shembull
look forward to + -ing	I'm looking forward to seeing you.
look forward to + emër	I look forward to your report.

Shembuj

I get up at seven every morning.

Ngrihem në shtatë çdo mëngjes.

Dritan and I are going out tonight.

Unë dhe Dritani po dalim sonte.

I'll pick you up at the station at nine.

Do të të marr në stacion në nëntë.

Ring me up or send me a message if you have any questions.

Merrmë në telefon ose dërgomë një mesazh nëse ke pyetje.

Elira looks after her grandparents in Vlorë.

Elira kujdeset për gjyshërit e saj në Vlorë.

I'm looking forward to seeing you in Durrës!

Pres me padurim që të të shoh në Durrës!

Gabime të shqipfolësve

I'll pick up you at eight.

✓ I'll pick you up at eight.

Në shqip përemri vjen para foljes («do të të marr»), ndaj harrohet rregulla angleze: përemri futet gjithmonë në mes – pick YOU up.

Every morning I get at six.

✓ Every morning I get up at six.

Shqipja ka një folje të vetme «ngrihem», kështu pjesëza «up» humbet; mbani mend se folja dhe pjesëza janë një fjalë e vetme.

I'm looking forward to see you.

✓ I'm looking forward to seeing you.

Pas «to» këtu nuk vjen folja e thjeshtë, sepse është shprehje e ngurtë: gjithmonë -ing.

Ana looks her brother after.

✓ Ana looks after her brother.

«Look after» nuk ndahet kurrë – kundrinori vjen pas, si në shqip «kujdesem për vëllain».

💡 Mendoni «give up» = «heq dorë»: në shqip dy fjalë, në anglisht dy fjalë – dhe kuptimi nuk del nga pjesët. Mësojini në çift, si një fjalë të vetme.

Provo

I'll at the station at nine.

I'm looking forward to you in Tirana.

Ana her little sister every afternoon.

← Folja + «to» apo + «-ing» (Verb + to or -ing)Ndajfoljet me -ly dhe vendi i tyre (Adverbs with -ly and their position) →