🇦🇱 Skanderly

Metà, percentuali, «entrambi»: gjysmë, për qind, të dy

A2

Oltre ai numeri semplici, servono parole per le parti e le quantità: gjysmë «metà, mezzo», një çerek «un quarto», dhjetë për qind «dieci per cento», dy herë «due volte», të dy «entrambi».

Metà, quarto, frazioni

Dopo gjysmë il sostantivo cambia forma: gjysmë ore — «mezz'ora», gjysmë kilogrami — «mezzo chilo». Al mercato si dice kile: një kile mollë — «un chilo di mele», një kile e gjysmë — «un chilo e mezzo». Le frazioni: një e treta — «un terzo», dy të tretat — «due terzi», një e katërta — «un quarto».

Le percentuali

Për qind significa «per cento», parola per parola come in italiano: dhjetë për qind — 10%, zbritje 30 për qind — «sconto del 30%». Per iscritto: 10%.

Quante volte

Herë «volta» è femminile, come in italiano: një herë — «una volta», dy herë — «due volte», tri herë — «tre volte» (con tri). Dy herë në javë — «due volte alla settimana», shumë herë — «molte volte», për herë të parë — «per la prima volta».

Entrambi, tutti e tre: të dy, të tre

Të + un numero significa «tutti quanti»: të dy — «entrambi, tutti e due», të tre — «tutti e tre»; con i sostantivi femminili — të dyja, të tria. Erdhën të dy — «Sono venuti tutti e due», të dy vëllezërit — «entrambi i fratelli», të dyja motrat — «entrambe le sorelle».

Circa; decine, centinaia, migliaia

«Circa» si dice rreth: rreth dhjetë minuta — «circa dieci minuti»; nel parlato anche nja: nja dy ditë — «un paio di giorni». Dhjetëra, qindra, mijëra significano «decine», «centinaia», «migliaia»: qindra turistë — «centinaia di turisti».

Esempi

Më jepni një kile domate, ju lutem.
Mi dia un chilo di pomodori, per favore.
Vij pas gjysmë ore.
Vengo tra mezz'ora.
Sot ka zbritje pesëdhjetë për qind.
Oggi c'è uno sconto del cinquanta per cento.
Shkoj në palestër tri herë në javë.
Vado in palestra tre volte alla settimana.
Erdhën të dy.
Sono venuti tutti e due.

Errori tipici

tre herë
✓ tri herë
Herë è femminile, quindi vuole tri. Nel parlato si sente spesso tre, ma la norma è tri.
gjysmë orë
✓ gjysmë ore
Dopo gjysmë si dice ore: gjysmë ore — «mezz'ora».
të dy motrat
✓ të dyja motrat
Motër è femminile, quindi vuole të dyja.
💡 Consiglio. Al mercato tornano utili pak më shumë — «un po' di più» e pak më pak — «un po' di meno».