L'aoristo: i verbi regolari
L'aoristo è il passato semplice: l'azione è avvenuta e si è conclusa. Dje punova shumë — «Ieri ho lavorato molto», Bleva një biletë — «Ho comprato un biglietto». In italiano di solito corrisponde al passato prossimo o al passato remoto.
Verbi in -oj e -uaj
È il gruppo più numeroso. Togli -oj o -uaj e aggiungi le desinenze -ova, -ove, -oi, -uam, -uat, -uan: punoj — punova, punoi, punuam; shkruaj — shkrova, shkroi, shkruam. Allo stesso modo shkoj — shkova, lexoj — lexova, takoj — takova.
| persona | punoj | shkruaj |
|---|---|---|
| unë | punova | shkrova |
| ti | punove | shkrove |
| ai, ajo | punoi | shkroi |
| ne | punuam | shkruam |
| ju | punuat | shkruat |
| ata, ato | punuan | shkruan |
Verbi in -aj, -ej e in vocale
Le desinenze sono -va, -ve, -u, -më, -të, -në: laj — lava, lau, lamë; blej — bleva, bleu, blemë; pi — piva, piu, pimë. Nella maggior parte dei verbi in -ej (tranne blej) il plurale finisce in -yem, -yet, -yen: pëlqej — pëlqeva, pëlqeu, ma pëlqyem, pëlqyet, pëlqyen; kthej — ktheva, kthyem.
| persona | laj | blej | pi |
|---|---|---|---|
| unë | lava | bleva | piva |
| ti | lave | bleve | pive |
| ai, ajo | lau | bleu | piu |
| ne | lamë | blemë | pimë |
| ju | latë | bletë | pitë |
| ata, ato | lanë | blenë | pinë |
Verbi in consonante
Le desinenze sono -a, -e, -i, -ëm, -ët, -ën: hap — hapa, hapi, hapëm. Dopo k, g, h la forma di «lui» termina in -u: njoh — njohu, fik — fiku. Allo stesso modo si coniuga iki «andarsene»: ika, iku, ikëm.
| persona | hap | mbyll | njoh |
|---|---|---|---|
| unë | hapa | mbylla | njoha |
| ti | hape | mbylle | njohe |
| ai, ajo | hapi | mbylli | njohu |
| ne | hapëm | mbyllëm | njohëm |
| ju | hapët | mbyllët | njohët |
| ata, ato | hapën | mbyllën | njohën |
Con -t- e -r-: luaj, gjej, bëj
Alcuni verbi frequenti in -j aggiungono -t- e prendono le desinenze dei verbi in consonante: luaj — luajta, luajti; gjej — gjeta, gjeti; arrij — arrita; mbaj — mbajta. Bëj e hyj aggiungono -r-, ma solo al singolare: bëra, bëre, bëri, ma bëmë, bëtë, bënë.
| persona | luaj | gjej | bëj |
|---|---|---|---|
| unë | luajta | gjeta | bëra |
| ti | luajte | gjete | bëre |
| ai, ajo | luajti | gjeti | bëri |
| ne | luajtëm | gjetëm | bëmë |
| ju | luajtët | gjetët | bëtë |
| ata, ato | luajtën | gjetën | bënë |
La negazione e le forme brevi
Nuk e le forme brevi vanno prima del verbo: Nuk e gjeta — «Non l'ho trovato», E bleva dje — «L'ho comprato ieri», I telefonova — «Gli ho telefonato».