Il congiuntivo: të + verbo
Al posto dell'infinito l'albanese usa të e il verbo nella persona giusta, cioè il congiuntivo: Dua të blej bukë — «Voglio comprare del pane» (letteralmente «voglio che io compri»). Le forme sono le stesse che dopo do të al futuro.
Le forme
Dal presente differiscono solo le forme di «tu» e «lui». Si costruiscono sulla forma di «io»: dal — të dalësh, të dalë (non su del). La forma di «voi» mantiene la radice del presente: të dilni. I verbi jam, kam, dua e them hanno forme proprie: të jem, të jesh, të jetë; të kem, të kesh, të ketë; të duash, të dojë; të thuash, të thotë.
| persona | punoj | dal |
|---|---|---|
| unë | të punoj | të dal |
| ti | të punosh | të dalësh |
| ai, ajo | të punojë | të dalë |
| ne | të punojmë | të dalim |
| ju | të punoni | të dilni |
| ata, ato | të punojnë | të dalin |
Dopo quali parole
Dopo dua «voglio», mund «posso», duhet «devo» (vedi l'argomento «Volere, potere, dovere») e dopo filloj «comincio», vazhdoj «continuo»: Po filloj të kuptoj — «Sto cominciando a capire», Vazhdojmë të punojmë — «Continuiamo a lavorare». E anche dopo le espressioni di valutazione: Është mirë të pushosh — «È bene che tu ti riposi», Është e vështirë të gjesh punë — «È difficile trovare lavoro».
Affinché, prima che
Që të significa «affinché, per»: Erdha që të të ndihmoj — «Sono venuto per aiutarti». Para se të significa «prima di, prima che»: Para se të dalësh, mbyll dritaren — «Prima di uscire, chiudi la finestra».
Proposte e domande
Le të serve per fare una proposta: Le të shkojmë! — «Andiamo!». Të all'inizio di una domanda significa «devo …?»: Të hap dritaren? — «Apro la finestra?», Ç'të bëj? — «Che cosa devo fare?».
Al passato
Se il verbo principale è al passato, di solito anche il verbo dopo të va al passato (all'imperfetto): Dua të lexoj → Doja të lexoja — «Volevo leggere». In italiano l'infinito resta uguale, in albanese invece il verbo cambia.